خرید فالوور اینستاگرام خرید لایک اینستاگرام
خانه / اخبار شرکت / ۴ تا ۱۰ خرداد روز جهانی کم کاری تیروئید در نوزادان

۴ تا ۱۰ خرداد روز جهانی کم کاری تیروئید در نوزادان

زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به     

کم کاری مادرزادی تیروئید  از طلا باارزش تر است

 

 

تیروئید چیست و چه کاری انجام میدهد :

تیروئید غده کوچکی است که در جلو گردن قرار دارد. وظیفه اصلی این غده تولید و ترشح هورمونی به نام تیروکسین در بدن است که این هورمون اثرات مهمی در سوخت و ساز سلولهای مختلف و رشد بدن دارد اثرات این هورمون در رشد و تکامل مغز بسیار مهم و ضروری است. در صورتی که به هر دلیلی این هورمون در بدن تولید نشود، یا تولید آن کم یا بشکل غیرطبیعی باشد، عوارض مختلفی در بدن پدیدار میگردد، این عوارض در سنین مختلف متفاوت هستند. تولید بیش از حد این هورمون نیز سبب بیماری میشود.

کم کاری تیروئید نوزادان :

به مواردی از کم کاری تیروئید گفته می شود که قبل از تولد و یا در زمان تولد وجود داشته باشد

کم کاری تیروئید نوزادان یک بیماری است که معمولا بدون علامت بوده و در روز های اول بعد از تولد بندرت تشخیص داده می شود. به طوری که تنها تعداد کمی از نوزادان در ماه اول زندگی شناسایی می شوند . بنابر این نوزاد مبتلا تشخیص داده نمی شود. و به علت این کم کاری غده تیروئید، عوارضی برای نوزاد ایجاد خواهد شد.

رشد و تکامل مغز تا حدود ۳ سالگی ادامه دارد، با توجه به تاثیر هورمون غده تیروئید کم کاری تیروئید نوزادان باعث عوارض جبران ناپذیری بر رشد و تکامل مغز و اعصاب مرکزی میشود. رشد طولی و قد نوزاد نیز تحت تاثیر این بیماری قرار گرفته و کند خواهد شد در نتیجه این بیماری با عوارضی نظیر عقب ماندگی ذهنی،  کوتاهی قد،  ناشنوایی،  لالی ،  بعضی از بیماریهای مغزی و عصبی همراه است. با توجه به اینکه این عوارض در صورت عدم تشخیص زودرس و عدم شروع درمان بموقع جبران ناپذیر هستند، غربالگری نوزادان در سنین ۵-۳ روز بعد از تولد از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، درمان به موقع و صحیح از بروز عوارض این بیماری جلوگیری میکند.

در ایران از هر ۱۰۰۰ نوزاد یک نفر  مبتلا است .

علت بیماری چیست؟

هرگاه به هر دلیلی غده تیروئید نوزاد قادر به تولید هورمون تیروئید (تیروکسین) به اندازه کافی نباشد یا هورمون تیروئید در بدن بدرستی فعالیت نکند کم کاری تیروئید اتفاق می افتد.علت اصلی بروز کم کاری تیروئید نوزادان ناشناخته است، اما کمبود ید و ازدواجهای فامیلی از عوامل مؤثر به شمار میروند

 

 

 

غربالگری کم کاری تیروئید نوزادان

کم کاری تیروئید نوزادان شایعترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی نوزدان میباشد ،در زمانی که عقب ماندگی ظاهر می شود درمان بی فایده است اما در موقع تولد به راحتی با یک آزمایش ساده در روز سوم تا پنجم بعد از تولد قابل شناسایی می باشد توجه داشته باشیم منظور از روز سوم ۷۲ ساعت پس از تولد نوزاد است .این آزمایش با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزاد در مراکز بهداشتی درمانی انجام می شود. این نمونه گیری ساده، بی خطر و به حدی کم درد است که گاه حتی نوزاد از خواب بیدار نمی شود. بیماری های مثل سرما خوردگی، تب ناشی از تزریق واکسن و… که منجر به بستری شدن در بیمارستان نمی شود، مانع از انجام نمونه گیری نمی شوند.جهت نمونه گیری نیاز به ناشتا بودن نوزاد نیست. در واقع هیچگونه آمادگی خاصی برای انجام آزمایش غربالگری وجود ندارد.  در عمل دیده شده است که وقتی نوزاد تازه شیر خورده و سیر است نمونه گیری راحت تر انجام شده و پاشنه پا بهتر خون می دهد. نتیجه این آزمایش ۴۸ ساعت بعد از نمونه گیری مشخص شده و در صورت مثبت بودن جواب آزمایش کف پا بلافاصله نوزاد جهت اقدامات بعدی فراخوان میشود

 

در بعضی نوزادان لازم است یک هفته پس از نمونه گیری اولیه مجددا نمونه گیری از پاشنه پا انجام شود. دلایل نمونه گیری مجدد عبارتند از :

v    نوزادان نارس

v    نوزادان با وزن کمتر از ۲۵۰۰ گرم   

v    نوزادان با وزن بیش از ۴۰۰۰ گرم

v    دو قلوها یا چند قلو ها

v    نوزادانی که سابقه بستری در بیمارستان دارند

v    نوزادانی که داروهای خاص مانند دوپامین مصرف مینمایند

v    نوزادان با سابقه دریافت یا تعویض خون دارند

 

آزمایش تایید تشخیص :

مثبت شدن آزمایش غربالگری (نمونه پاشنه پا) نشان میدهد که ممکن است این نوزاد مبتلا به بیماری کم کاری تیروئید باشد و بایستی آزمایش تکمیلی با استفاده از خون وریدی انجام شود که تشخیص را قطعی کند و اگر نوزاد بیمار تشخیص داده شد جهت درمان و مراقبت به پزشک معالج معرفی میگردد  یادمان باشد هرگونه تاخیر در درمان بیماری از ضریب هوشی و سلامتی نوزادان خواهد کاست .

 

سایر بیماریهای مادرزادی قابل تشخیص در بدو تولد عبارتند از :

فاویسم (G6PD) ، فنیل کتونوری (PKU) ،

زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید از طلا باارزش تر است

 

 نحوه تشخیص بیماری           

  • غربالگری نوزادان در روز۳-۵ بعد از تولد شامل: تکمیل فرم اطلاعات کاغذ فیلتر(فرم شماره ۱)، نمونه گیری از پاشنه پا، خشک کردن نمونه اخذ شده، در دمای اتاق در مدت سه ساعت، در پاکت مخصوص گذاشتن
  • ارسال نمونه ها به آزمایشگاه غربالگری استان از طریق پست پیشتاز
  • اندازه گیریTSH اولیه از نمونه پاشنه پا که بهترین زمان غربالگری روزهای ۵ – ۳ تولد می باشد :

اگر غربالگری در روزهای ۷-۳ تولد انجام شده باشد TSH کمتر از ۵ طبیعی محسوب می شود .

اگر نوزاد در ۸ روزگی و بیشتر غربالگری پاشنه پا از وی انجام شده باشد TSH کمتر از ۴ طبیعی تلقی می شود .                                                                                                   و اگر بیش از ۴ باشد در اسرع وقت می بایست نمونه وریدی از وی گرفته شود .

• بیش از ۵ مشکوک به حساب می آید و می بایست در زمان مقرر از وی آزمایشات وریدی به عمل آید.   

     در نوزادان زیر انجام آزمایش غربالگری مجدد از پاشنه پا در هفته دوم تولد ضروری است :

  • نوزادان نارس
  • نوزادان کم وزن
  • چند قلوها
  • نوزادان بستری و یا با سابقه بستری در بیمارستان
  • نوزادان با سابقه دریافت و یا تعویض خون
  • نوزادانی که داروهای خاص مصرف میکنند مثل دوپامین
  • ماکروزومی.

 

 

 

نوزادانی که در روز ۳ تا ۷ تولد نمونه گیری پاشنه پا از آنان انجام شده باشد و در نمونه اول مشخص شده باشد که نیازی به تکرار نمونه دوم نداشته باشد TSHکمتر از ۵ طبیعی تلقی می شود و اگر TSH بین ۹/۹ – ۵ باشد می بایست در طی ۴۸ ساعت نمونه دوم پاشنه پا از آنان انجام شود اگر TSH کمتر از ۵ باشد نوزاد طبیعی تلقی می شود ولی اگر نمونه دوم پاشنه پا بین ۹/۹ – ۵ باشد انجام نمونه وریدی در طی ۴۸ ساعت پس از نمونه دوم الزامی است که اگر طبیعی بود بیماری رد می شود در غیر این صورت سریعا درمان آغاز می شود .

نوزادانی که طبق دستورالعمل نیاز به نمونه دوم پاشنا پا دارند نمونه دوم تهیه می شود و براساس نتایج نمونه دوم اقدام خواهد شد.

 

نوزادانی که نمونه پاشنه پا آنها پس از ۷ روزگی انجام می شود TSH کمتر از ۴ طبیعی تلقی می شود و اگر ۴ و بالاتر باشد گرفتن نمونه وریدی در اسرع وقت الزامی است .

نوزادان مشکوکی که آزمایش پاشنه پا آنها بین ۱۹/۹-۱۰ باشد در ۲ تا ۳ هفتگی سن نوزاد آزمایش های وریدی از وی انجام می شود و اگر پس از آن انجام شود یا اصلا” انجام نشود عملکرد ضعیف آن مرکز را نشان  می دهد . و با آزمایشات وریدی می توان بیماری را رد یا تائید کرد .

نوزادان مشکوکی که آزمایش پاشنه پا آنها ۲۰ و بالاتر است می بایست هر چه سریعتر یا حتی در همان روز پس از دریافت نتیجه آزمایش پاشنه پا جهت انجام آزمایش وریدی به آزمایشگاه جهت انجام آزمایش وریدی ارجاع می شوند و پس از انجام آزمایش وریدی درمان وی آغاز می شود و پس از دریافت نتیجه آزمایش اگر منفی بود درمان قطع می شود ولی اگر بیماری شد درمان ادامه پیدا میکند و جهت تائید رژیم درمانی به فوکال پوینت برنامه ارجاع داده می شوند

نکته ۱ : کلیه نوزادان مشکوک پس از دریافت نتیجه آزمایش های وریدی جهت تائید یا رد بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید به فوکال پوینت برنامه ( متخصص کودکان ) مستقر در شهر نور ارجاع داده می شوند.

نکته ۲ : درمان بیماران مبتلا به بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید تا ۳ سال ادامه پیدا می کند که مراکز می بایست در طول این مدت پیگیری های لازم درجهت ادامه درمان انجام دهند . پس از ۳ سال ، درمان به مدت ۴ هفته قطع می شود ، سپس آزمایشات وریدی تیروئید انجام می شود اگر نتایج طبیعی بودند نوزاد بهبود یافته و درمان قطع می شود و اگر نتایج غیر طبیعی باشد می بایست تا آخر عمر درمان وی ادامه پیدا کند .

نکته ۳ برای هر بیمار مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید فرم پیگیری داخل پوشه خانوار تشکیل می شود و مراقبت های انجام یافته در آن ثبت می شود

 

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

زردی یا یرقان

زردی یا یرقان چیست؟

پوست بچه من کمی زرد است، آیا این طبیعی است؟

یک دیدگاه

  1. با سلام
    مطالب مفیدی دارید.
    سپاسگزارم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.